İran'ın Rusya Büyükelçisi Kazım Celali, Moskova’da yayımlanan Kommersant gazetesine verdiği röportajda, Tahran ile Washington arasındaki müzakerelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Celali, “Birkaç kez karşılıklı öneriler sunuldu ancak daha önce de belirttiğim gibi, sonuç alınamamasının nedeni Trump’ın kişisel yaklaşımıdır” dedi.
Celali, “Son olarak bir öneri sunduk. Amerikalı müzakereci taraf, bunu değerlendirmek için bir haftaya ihtiyaçları olduğunu söyledi. Ancak iki saat sonra Trump çıkıp ‘Hayır, bunlar reddedildi’ dedi. Bu durum, kendi aralarında koordinasyon olmadığını gösteriyor” ifadelerini kullandı.
İranlı büyükelçi, bu durumun ABD’de yalnızca tek bir kişinin karar verici olduğunu ortaya koyduğunu savunarak, “O kişi de Trump’tır. Trump’ın önceliği kendi zaferi ve prestijinden başka bir şey değildir” diye konuştu.
Celali, İran ile ABD arasında Pakistan’ın yürüttüğü arabuluculuk dışında gizli mesaj trafiği olup olmadığı sorusuna ise, “Hayır. Mesajlarımız Pakistan tarafı aracılığıyla iletilenlerle sınırlıdır. İran’ın bugüne kadar sunduğu öneriler makul öneriler olmuştur” yanıtını verdi.
ABD’nin savaşın sona ermesini ve müzakerenin temel şartlarını kabul etmesi durumunda görüşmelerin sonuç verebileceğini ifade eden Celali, “Bugün ABD’nin ve özellikle Trump’ın sorunu, emir vermek istemesidir. Eğer Amerikan talimatlarını kabul edecek olsaydık, yaklaşık elli yıl boyunca neden direnmiş olalım? Ülkemizin bağımsızlığı için büyük bedeller ödedik. Bu nedenle bize dayatılan şartları kabul etmeyiz” dedi.
Röportajın devamında Kommersant muhabiri, İran’ın bazı taleplerinin Amerikalılar açısından kabul edilmesi zor göründüğünü, bunlar arasında ABD güçlerinin Ortadoğu’dan tamamen çekilmesi ve tazminat taleplerinin de bulunduğunu söyledi. Muhabir, klasik diplomaside yüksek taleplerin müzakerelerde pazarlık amacıyla öne sürüldüğünü ancak Trump’ın bu yaklaşımı benimsemediğini belirtti.
Celali ise bu değerlendirmeye katılmayarak, “Trump müzakerelerin ne anlama geldiğini biliyor. Sonuçta büyük bir iş insanı. Sürekli dile getirdiği hedef nedir? İran’ın nükleer silaha sahip olmasını istemediğini söylüyor. Biz de nükleer bomba yapmak istemiyoruz. Şehit liderimizin dediği gibi, eğer yapmak isteseydik yapardık. Biz nükleer bomba peşinde değiliz. Yüksek düzeyde zenginleştirme yapmışsak bunun sebepleri vardı” dedi.
Celali, İran’ın o dönemde tüm süreçleri kurallara uygun yürüttüğünü ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile resmi yazışmalar yaptığını belirtti.
“Ajansa, NPT üyesi bir ülke olarak Tahran reaktörü için yakıt sağlanmasını talep ettiğimizi bildirdik. Ancak hiçbir ülke bu konuda adım atmadı” diyen Celali, Tahran araştırma reaktörünün yakıt ihtiyacının İran’ın nükleer yakıt üretim sürecine yönelmesindeki nedenlerden biri olduğunu ifade etti.
İranlı diplomat ayrıca, Trump’ın nükleer anlaşmadan çekilmesinin ve Batılı ülkelerin yükümlülüklerini yerine getirmemesinin ardından, İran’ın buna tepki olarak uranyum zenginleştirme seviyesini artırdığını söyledi.
yorumunuz